Het villapark Amstelwijck in mei 1940.

Het villapark Amstelwijck was tijdens de mobilisatie en de meidagen van 1940 de commandopost van het Ie bataljon van het 28ste Regiment Infanterie ( I-28 R.I. ). De commandopost bevond zich in de villa. Majoor van Hoek was de commandant van het vak Wieldrecht wat vanuit Amstelwijck werd aangestuurd. De commandopost was door middel van een PTT kabel en zinker verbonden met de Groep Kil in Puttershoek. In het aangrenzende villapark waren vier type P kazematten gebouwd ten behoeve van de commandopost. Het villapark was omringd door sloten en bereikbaar door twee bruggetjes. Eén van die bruggetjes bevond zich ongeveer ten zuidwesten van het villapark. De andere was een stenen bruggetje in het zuiden tussen het villapark en de villa.

Op 10 mei 1940 landden er Duitse parachutisten ten zuiden van Amstelwijck in de velden bij Rustenburg en langs de Wieldrechtse Zeedijk. Deze Duitse parachutisten van Fallschirmjäger Regiment 1 vielen spoedig de posities van de Nederlandse artillerie van I-17 R.A. en III-14 R.A. aan in deze omgeving. Intussen landde ook in de Polder in Krispijn de 3e compagnie van Fallschirmjäger Regiment 1. Deze compagnie werd uitgeschakeld door de Spoorwegtroepen en de Depottroepen van het Korps Pontonniers en Torpedisten. Hierdoor werden de 2e en 4e compagnieën ( 2./FJR 1 en 4./FJR 1) van Fallschirmjäger Regiment 1 richting de bruggen over de Oude Maas gestuurd die daar werden bezet door 1 peloton van de 3e compagnie welke in Zwijndrecht was geland. De 2e en 4e compagnie kwamen onderweg langs Amstelwijck waar het tot een gevecht kwam tussen Nederlands militairen en de Duitse parachutisten.

Ten tijde van de Duitse aanval bevonden zich 82 officieren en minderen van de I-28 R.I. bij de commandopost. Dit aantal zou uitgroeien tot ongeveer 100 man omdat er nog personeel van de artillerie vanuit Gravensteijn naar Amstelwijck vluchtte. De verdediging van het kazemattenpark en de villa was slecht georganiseerd. Majoor van Hoek was veel aan het telefoneren en kwam amper zijn kazemat uit. Intussen bewoog 4./FJR 1 zich over de Nieuwe Rijksweg in de richting van Amstelwijck, terwijl 2./FJR 1 zich over de oude Rijksstraatweg in die richting bewoog. 4./FJR 1 ontving zwaar mitrailleurvuur van de zware mitrailleur die bij de meest noordoostelijke van de vier kazematten in park Amstelwijk stond opgesteld. 2./FJR 1 ontving ook vuur vanuit het kazemattenpark terwijl het zich ten noorden van Gravesteijn aan het hergroeperen was. Het 2e peloton onder Leutnant Graf von Blücher kreeg de opdracht om deze weerstand aan te grijpen.

Terwijl de Nederlanders zich niet bewust waren van het gevaar dat aan het ontstaan was bewoog Leutnant Graf von Blücher zich met een aantal mannen over het koekebakkerskil en langs de stallen. Hij vormde een stootgroep uit hemzelf en vijf anderen en stormde het zuidwestelijke bruggetje over. Onder een luid gekrijs en het gooien van handgranaten werden de vele Nederlanders in het kazemattenpark volledig overdonderd. Het was prijs schieten voor de Duitse parachutisten en ook de handgranaten mistten hun uitwerking niet. Twee parachutisten bleven achter om dekkingsvuur te geven terwijl de Leutnant met de drie anderen voorwaarts stormde en handgranaten in twee van de kazematten wierp. De Leutnant ontving hierbij een schampschot en Feldwebel Müller raakte zwaargewond. De circa 75 Nederlandse militairen in het kazemattenpark werden volledig overrompeld. Majoor van Hoek raakte bewusteloos in zijn kazemat door een handgranaat. Terwijl het gevecht voorbij was in het villapark werd hem ( volgens zijn eigen krijgsverslag ) een pistoolmitrailleur in de rug gezet, en werd hij gedwongen om de bezetting in de villa tot overgave te sommeren.

Aan Nederlandse zijde waren 12 gesneuvelden te betreuren en ongeveer 25 gewonden. Bovendien werd de rest, ( zo’n 50-60 man) krijgsgevangen genomen en afgevoerd naar het barakkenkamp bij de Tweede Tol. De Duitsers verloren vier man van 4./FJR 1 en hadden zeven gewonden. De gewonden werden verzorgd in het villapark. De Nederlandse gesneuvelden werden naast de villa aan de westelijke zijde begraven. De Duitse gesneuvelden aan de zuidelijke zijde.

In de avond ontruimden de Duitsers de villa en het park. Het werd later heroverd door Nederlandse troepen die het verlaten aantroffen. De onderstaande foto’s zijn rond 16 mei 1940 gemaakt door Luftwaffe militairen. Het is onduidelijk of dit parachutisten zijn. [^1]

Bronnen: Zuidfront-Holland1940 en Dordt Open stad. -[^1]: Bron: www.Zuidfront-Holland1940/10 mei 1940 - Wielwijk 1e fase.