Bonnen en distributiekaarten

Op deze pagina vind u originele bonnen en distributiekaarten van Dordrecht in de oorlog.

Om in tijden van schaarste de hele bevolking van voedingsmiddelen te voorzien besloot de Nederlandse overheid een rantsoenering in te stellen. De overheid gebruikte hiervoor distributiestamkaarten en bonnen. Dit zorgde voor een eerlijke distributie van levensmiddelen. Hieronder ziet u voorbeelden van dergelijke bonnen en distributiestamkaarten van de gemeente Dordrecht en omgeving.

De distributiestamkaart is niet los te zien van de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog. Net als in de rest van het land was de kaart ook in de gemeente Dordrecht in gebruik. Er was een 1e en een 2e model. Het 1e model werd eind september 1939 ingevoerd. Om in tijden van schaarste de hele bevolking van voedingsmiddelen te voorzien besloot de Nederlandse overheid een rantsoenering in te stellen. De overheid gebruikte hiervoor stamkaarten. Dit zorgde voor een eerlijke distributie van levensmiddelen en ging hamsteren tegen.

De 2e model distributiestamkaart werd ingevoerd door de Duitse bezetter. Deze werd eind 1943 ingevoerd als tegenmaatregel tegen de vele vervalste persoonsbewijzen die in de omloop waren. Tijdens de oorlog besloten de Duitsers een tweede type stamkaart in te voeren om de vele onderduikers af te snijden van de distributie van levensmiddelen. Deze stamkaart was middels een zegel gekoppeld aan het persoonsbewijs waardoor het voor onderduikers nagenoeg onmogelijk werd hieraan te komen. Eén van de redenen waarom het verzet het dikwijls op distributiekantoren voorzien had en er volop geprobeerd werd om stamkaarten en persoonsbewijzen te vervalsen.

De distributiestamkaart was het bewijs dat iemand recht had op bonkaarten, die nodig waren om schaarse producten te kopen. Op de stamkaart werden vakjes afgekruist of afgestempeld om vast te leggen welke bonkaarten waren uitgegeven. Dit voorkwam dubbele uitgifte, maakte controle mogelijk via het bevolkingsregister (later ook het persoonsbewijs) en diende als administratie voor de distributiedienst. In de praktijk toonde men de stamkaart bij het distributiekantoor, kreeg de bonkaarten voor die periode, waarna de medewerker op de stamkaart markeerde dat de bonnen waren verstrekt.