1. Uniform Korps Pontonniers en Torpedisten 1e luitenant
Hieronder ziet u een Pontonniersuniform van de mobilisatieperiode in Nederland. Het is een veldgrijs buitenmodel jasje met het kenmerkende onklare anker van het wapen der Pontonniers. Dit is te zien aan de kraag, in combinatie met de twee rode biezen aan de boven en onderzijde ervan. De twee sterren aan weerskanten maken duidelijk dat het om een jas gaat die toebehoorde aan een 1e luitenant van de Pontonniers. De jas heeft vier zakken en aan de stof is goed te zien dat het hier een buitenmodel uniform betreft en niet het zogenaamde grove wol uniform wat in de regel door manschappen en vaak ook onderofficieren werd gedragen.
Officieren konden aanspraak maken op een vergoeding voor de aankoop van een Buitenmodel Uniform. Ook hadden zij een beter salaris om zo’n aankoop te kunnen bekostigen. Het is een reden waarom er heden ten dage nog veel buitenmodel uniformen te vinden zijn en slechts weinig grove wol uniformen. Laatstgenoemde moesten de Nederlandse militairen inleveren tijdens de bezetting en werden gretig door de Duitsers doorgebruikt en omgebouwd naar Duitse model uniformen. De Buitenmodel Uniformen bleven vaak in privébezit. Deze jas is daar een voorbeeld van. Helaas is de jas niet op naam.
Op de foto’s hieronder zijn twee displaywijzen te zien. Eén met de veldgrijze kwartiermuts, en één met helm. In veel gevallen kon de officier ook nog een kepie dragen.
De kwartiermuts met gouden bies is er één voor officieren en was voor elk dienst of wapenvak gelijk. Op de kwartiermuts zit een Oranje Leeuw.
Op de volgende foto is de Nederlandse helm te zien met kenmerkende Leeuwplaat. De helm was in de regel voor elke militair gelijk en heeft geen karakteristieke eigenschap voor de rang van officier wat men bij andere landen soms nog wel ziet. In gevechtssituaties zou de helm worden gedragen. Daarnaast is nog een zogenaamde “Sam Brown” riem te zien met klewang of sabeldrager. De riem was bedoeld voor officieren en van hetzelfde model als Britse officieren droegen. De sabeldrager bood plaats zoals de naam al zegt aan een sabel of klewang.
Update 12 mei 2020:
Inmiddels is het gelukt een complete mannequin neer te zetten. Hieronder ziet u daarvan de foto’s:
De mannequin beeld een 1e luitenant van het Korps Pontonniers en Torpedisten uit zoals in mei 1940. Op de eerste vier foto’s draagt hij zijn gevechtshelm. in zijn linkerborstzak heeft de luitenant een stafkaart van Dordrecht gestoken. Over zijn uniform draagt hij de standaard “Sam Brown” riem zoals gedragen door officieren van het Nederlandse vooroorlogse leger. Daaraan heeft hij diverse zaken bevestigd. Allereerst zijn M25 pistoolholster waar normaal gesproken het FN Browning pistool in zou zitten. Eveneens een standaard wapen onder Nederlandse officieren en ook onderofficieren. Pontonniersofficieren waren dikwijls nog uitgerust met de oudere revolver. Naast zijn holster zit het patroonmagazijntasje, welke plaats biedt aan twee patroonmagazijnen. Aan zijn heup draagt hij de klewang. Hoewel dit wapen voornamelijk nut had binnen het KNIL ( Koninklijk Nederlands Indisch Leger) als middel om zich door de jungle te bewegen, had de klewang in het Europese Nederlandse leger meer een traditioneel karakter. Desalniettemin werd de klewang door veel Nederlandse officieren en onderofficieren gedragen tijdens de meidagen van 1940. Er is zelfs een verhaal bekend van een Nederlandse militair die hier op de Grebbeberg Duitse soldaten mee te lijf is gegaan.
Verder kijkend zien we een broek welke een andere kleur heeft dan de jas. Iets dat voor kwam. Meestal was het buitenmodel uniform kleur gelijk omdat deze als set werd aangekocht door de militair. Echter is de broek vaak het meest slijtage gevoelig waardoor de aanschaf van extra broeken nog wel eens nodig was. Het was dus niet altijd gegarandeerd dat men dezelfde kleur broek kon aanschaffen. Deze broek heeft eveneens een Rode bies net als de jas. Dit is gebruikelijk voor officieren. Over de broek draagt de luitenant beenkappen. Manschappen droegen meestal beenwindsels. Onder zijn beenkappen zien we zwarte schoenen. Ook deze werden vaak privé aangeschaft waarvoor men dan weer een vergoeding kreeg.
Op de foto’s hieronder ziet u dat de officier zijn helm heeft ingeruild voor zijn kwartiermuts. Daarnaast heeft hij een geopend pakje Nederlandse Amateur sigaretten in zijn hand. In de andere hand heeft hij één van de sigaretten vast. De mobilisatieperiode was nog een tijd waarin vrijwel iedere volwassene man rookte. Hetzij de pijp of de sigaret.
Update 22 juli 2021:
Intussen zijn er een aantal aanpassingen verricht aan de samenstelling van het bovenstaande mannequin. Bestudering van vele foto’s van het Korps Pontonniers en Torpedisten wees uit dat de (onder)officieren van dit korps doorgaans uitgerust waren met de M1873 revolver in plaats van het M25 pistool. Daar is de M25 holsterset vervangen voor een M1873 revolverset. Ook is er een gasmaskertas met gasmasker toegevoegd ( Type G) aan het mannequin. Tot slot is er een fotocamera en een bril toegevoegd om het geheel realistischer te doen overkomen. De foto’s vind u hieronder:
