Oorlogszakboekjes en herkenningsplaatjes
Herkenningsplaatje Hendrik Louwman - Dordrecht
Op de foto’s hieronder vindt u het militaire herkenningsplaatje van Dhr. Henrik
Louwman uit Dordrecht. Hendrik Louwman werd geboren op 26 april 1914 als zoon
van Willem Louwman en Dirksje van den Berg. Hij was huisschilder van beroep en
werd op 4 oktober 1934 opgeroepen als gewoon dienstplichtige bij het 6e regiment
infanterie in Breda. Na zijn eerste opkomst kwam hij diverse keren terug voor
oefeningen.
Op 29 augustus 1939 kwam hij terug als onderdeel van de buitengewone oproeping
algemene mobilisatie. Het is onduidelijk waar zijn mobilisatiebestemming was
omdat zijn exacte onderdeel niet bekend is. Wel maakt zijn staat van dienst
duidelijk dat hij nog gemobiliseerd was tijdens de meidagen omdat hij op 10 juni
1940 uit krijgsgevangenschap kwam. Het naamplaatje dat u hieronder ziet hoorde
bij het oorlogszakboekje en diende te worden gedragen om de nek. Het is een
vroeger model dat nog handgeschreven werd met zuur. De latere modellen werden
gestanst en waren daardoor overigens veel beter leesbaar. Op het
herkenningsplaatje, ook wel bekend als de “hondenpenning” of het
“val-dood-plaatje” staan de naam van de militair, de geboortedatum en de
geboorteplaats. In veel gevallen vond men ook het militaire onderdeel terug op
het herkenningsplaatje. In het geval dat de militair sneuvelde, dan werd het
plaatje afgebroken. Het gedeelte van het plaatje dat aan het touw bevestigd was
bleef bij de militair. Het onderste gedeelte van het plaatje ging samen met het
oorlogszakboekje naar het informatiebureau van het Rode Kruis. Dit plaatje is
nog intact en vrijwel in de originele toestand.
Wel heeft iemand later zijn geboortedatum met stift overgetrokken.
Oorlogszakboekje en herkenningsplaatje Bastiaan van Lelieveld
Hieronder ziet u het oorlogszakboekje en het herkenningsplaatje van Bastiaan van Lelieveld. Bastiaan werd geboren op 9 september 1911 in Dordrecht. Zijn ouders waren Cornelis van Lelieveld en Jozina Cornelia van Dooren. Bastiaan ging naar de 7e klas van de Lagere School en daarna 3 jaar naar de H.B.S. Hij was elektricien van beroep. Op 16 juni 1931 werd Bastiaan opgeroepen als gewoon dienstplichtige van de lichting 1931 uit Dordrecht. Hij werd ingedeeld bij het Regiment Genietroepen. Op 28 november 1931 ging hij met Groot Verlof. Op 9 september 1935 kwam hij terug voor een herhalingsoefening waarna hij op 25 september weer met Groot Verlof ging. Op 8 juli 1937 kwam hij weer terug voor een herhalingsoefening. Op 24 juli ging hij weer met Groot Verlof. Op 1 oktober 1938 werd Dienstplichtig Soldaat van Lelieveld overgeplaatst naar het 1e Regiment Genietroepen. Op 11 april 1939 kwam hij vervolgens weer terug van Groot Verlof. Het oorlogszakboekje en herkenningsplaatje werden uitgereikt bij opkomst. De militair had deze altijd bij zich. De tekst op het herkenningsplaatje is met zuur geschreven.
Oorlogszakboekje en herkenningsplaatje Pieter Buitendijk
Dit is het oorlogszakboekje en het herkenningsplaatje van Pieter Buitendijk. Pieter werd geboren op 1 september 1918 in Zwijndrecht. Zijn ouders waren Jan Buitendijk en Barbera Verveer. Pieter ging naar de 7e klas van de Lagere School. Hij was fabrieksarbeider van beroep. Op 5 april 1938 werd Pieter opgeroepen als gewoon dienstplichtige van de lichting 1938 uit Zwijndrecht. Hij werd ingedeeld bij het 2e Regiment Huzaren. Op 24 februari 1939 kreeg hij de kwalificatie: Buitengewoon geoefend handgranaatwerper. Op 3 april 1939 werd hij overgeplaatst naar 1-4 R.H. Op 1 juli 1939 ging hij met Groot Verlof en een dag later werd hij teruggeplaatst naar het 2e Regiment Huzaren. Op 29 augustus 1939 werd dienstplichtig soldaat Buitendijk opnieuw opgeroepen wegens de Algemene Mobilisatie. Op 18 december 1939 werd Pieter Buitendijk aangesteld als dienstplichtig trompetter.
Hij diende als militair tijdens de meidagen, alhoewel onduidelijk waar. Het 2e Regiment Huzaren werd ingezet bij Dordrecht in mei 1940. Het is dus waarschijnlijk dat Pieter Buitendijk in Dordrecht vocht tijdens de meidagen. Op 25 mei 1940 ging hij met Groot Verlof. In de jaren 1930 was het oorlogszakboekje een standaard onderdeel van de persoonlijke uitrusting van Nederlandse dienstplichtige militairen. Het boekje werd uitgereikt bij de opkomst en diende als identificatie- en registratiehulpmiddel. Het bevatte persoonlijke gegevens zoals naam, geboortedatum, adres, religie, burgerlijke staat, beroep, en wie de ouders van de militair waren. Daarnaast stonden er militaire gegevens in, waaronder het regiment, de lichting, kledingmaten, gasmaskermaat, en vaccinatiegegevens. Het zakboekje werd bijgedragen tijdens herhalingsoefeningen en mobilisatieperiodes. Het herkenningsplaatje, vaak in combinatie met het zakboekje verstrekt, was een zinken identificatieplaatje dat om de nek werd gedragen. In deze periode werd het plaatje nog vaak met zuur geëtst in plaats van gestanst, wat resulteerde in minder duurzame leesbaarheid. Later werden de plaatjes gestanst. Op het plaatje stonden doorgaans de naam van de militair, geboortedatum, geboorteplaats en soms het onderdeel. Bij sneuvelen werd het plaatje in tweeën gebroken: het bovenste deel bleef bij het lichaam, het onderste deel ging samen met het zakboekje naar het Rode Kruis of het informatiebureau.
