Dordrecht in de oorlog

Een collectie van historische items van de tweede wereldoorlog in Dordrecht.

Veldpostkaarten. 

Op deze pagina vind u militaire veldpostkaarten met betrekking tot Dordrecht en de omgeving.

Kaart Moerdijkbruggen. 

De bovenstaande kaart is een veldpostkaart van de Moerdijkbruggen. De kaart is blijkbaar gericht aan een adres in Den Haag. Dat gegeven is opvallend. Rechts onderin staat Moerdijkbrücken 10.5.1940 - Fallschirmjäger Regiment 1 - 2. Batallion. De kaart lijkt in een album geplakt geweest te zijn.  Op dit moment is er niet meer bekend over de kaart maar zal de kaart vermoedelijk in het bezit geweest zijn van een parachutist van FJR 1. 

Dordrecht Hoofdingang M.T. school - 20 mei 1940. 

De bovenstaande kaart is geschreven op 20 mei 1940. Slechts enkele dagen na de Nederlandse overgave. Het is een interessante kaart. Zoals de meeste militaire veldpostkaarten is de kaart niet voorzien van een postzegel. Alleen staat rechtsboven "Militair" geschreven. De postkaart is op 21 mei verzonden vanuit Dordrecht. De tekst luidt:
"Het gaat mijn goed en hoop het van jullie hetzelfde. Ik hoop jullie weer gauw terug te mogen zien. Verder vele groeten. Ik lig in Dordrecht stationsweg 4. Rein dag hoor. "
De kaart is waarschijnlijk verzonden door een militair die ( licht ) gewond raakte in Dordrecht of de regio. Het is een foto van de MTS , dit was in de meidagen een militair hospitaal voor beide partijen. Interessante foto's van de MTS als noodhospitaal vind u op de website van Dordt Open stad. *1

 Dordrecht - Grote Kerk Voorstraathaven - 17 juni 1939. 

De bovenstaande kaart is verzonden op 17 juni 1939 tijdens de mobilisatie. De kaart is verzonden door een familie uit Dordrecht aan een militair behorende bij 1-III-39 RJ Etappe bataljon. Vrijwel zeker een fout want die eenheid bestond niet. ( RJ stond voor Regiment Jagers)  Wel zat er een 1-III-39 RI ( Regiment infanterie ) in Rotterdam gelegerd. En dat was een Etappe Bataljon. *2 

Moerdijkbruggen militair 1-I-28 RI - 12 april 1940. 

De veldpostkaart hierboven is ook een interessante. Hij is geschreven door een Nederlandse militair van 1-I-28 RI die in April 1940, een kleine maand voor de Duitse inval gelegerd werd op een boerderij in Willemsdorp. Hij schrijft een aantal opvallende dingen. Het was niet makkelijk om het inmiddels vervaagde potlood handschrift te ontcijferen. Dit is grotendeels gelukt. De tekst is als volgt:
"12 april 1940.
Geachte familie...Met deze bericht ik u dat ik uit Werkendam aan ben, we zijn vannacht om 2 uur opgestaan en nu zit ik in Willemsdorp . Dat is een heel klein plaatsje bij de Moerdijkbrug die zullen we moeten bewaken met de stellingen die er bij liggen Nu ik hoop dat ik hier weer gouw vandaan zal wezen, want ik heb het hier al gezien, het is maar een negerij, we moeten bij een boer slapen daar alles ..... is maar ik zal wel zijn ..... ..... bij elkaar slapen en er goed ..... kan .... I-I 28 RJ Vesting Holland. " ( Ook hier moet RJ eigenlijk RI zijn ) 

Opvallend is deze zin : "Nu ik hoop dat ik hier weer gouw vandaan zal wezen, want ik heb het hier al gezien, het is maar een negerij"
Dhr G.L. Van der Hum beschrijft in zijn persoonlijke verslag over de Meidagen van 1940 in het boek Dordrecht 1939-1945 Deel 1 dat er bij "de boerderij van Kaijen" een compagnie van 28 RI gelegerd waarvan enige weken geleden "op last van de garnizoenscommandant Dordrecht" de munitie ingenomen was. De reden voor dit feit was de onvrede onder de aldaar gelegerde militairen vanwege de legeringsfaciliteiten. De militairen van die compagnie waren bijna allemaal gevangen genomen door Duitse parachutisten op 10 mei 1940. *3

 Dordrecht Voorstraathaven - 1 september 1939. 

Deze veldpostkaart is geschreven op 1 september 1939 tijdens de mobilisatie en op 2 september gepost vanuit Dordrecht naar een adres van vermoedelijk familie in Gouda. Wellicht betreft het hier een militair van het korps pontonniers en torpedisten. Die waren gevestigd in Dordrecht. Er zijn echter meer mogelijkheden. De militair schrijft: 
"Beste kind,
Nog eens even een lettertje, ik kreeg je brief net na ik de mijne had gepost. Je moet eens het adres van Gijs geven dan zal ik die ook eens schrijven. Ik heb vanmorgen paar nieuwe hoge schoenen gekocht want we moesten voor de keuring voor onze kleeding een paar fijne schoenen kopen. F4.95 (gulden). Nu krijg ik 5.50 vergoeding dus ik bof nog. Ik ben de hele avond op de kamer gebleven want ik had geen zin om weg te gaan. Ik wou dat ik een mooi boek had of wat puzzels. Dan had ik wat te doen. Van Wim zal je ook wel horen wat ik geschreven heb. Als hij eens naar Dordt komt moet je eens meekomen dan kan hij je misschien 's avonds wel weer ophalen en kan je overdag naar tante Griet ofzo. Ik ben toch van 12 tot 1 1/2 vrij en 's avonds na 5 uur. Het eten is goed hoor. Vanavond hadden we haché met rijst. Verder geen nieuws. Ik wacht maar weer op wat van jou."

Veldpostenvelop Zuidendijk Dordrecht. 

Hierboven ziet u een veldpostenvelop. Helaas zonder brief. Een leuk detail is wel dat de brief is gericht aan een adres op de Zuidendijk in Dordrecht. 
Bovendien is er een stempel van de expeditie zichtbaar. De militaire postdienst. De bovenste regel van de afzender is helaas niet leesbaar maar word gevolgd door: Kader opleiding - F oefen detachement - Hof westfront - Vesting Holland - Veldpostkantoor.

 Veldpost Dordrecht - 14 december 1939.

Hierboven is een veldpostkaart te zien van een militair die hoogstwaarschijnlijk gelegerd was in Dordrecht. De brief is gedateerd op 14 december 1939. Vermoedelijk gelegerd in de Benthienkazerne. Hij schrijft onder meer dat hij ziek is. 

Veldpostkaart Dordrecht - 30 april 1940. 

Nog een interessante veldpostkaart. De geadresseerd is ooit helaas al eens weggekrast. De foto is gedateerd op 30 april 1940. Slechts enkele dagen voor het uitbreken van de oorlog. Helaas geen afzender. En de kaart is bijna niet leesbaar meer. Niettemin toch een interessante veldpostkaart uit Dordrecht.

Veldpostkaart Willemsdorp - 11 oktober 1939. 

Nog een veldpostkaart uit Willemsdorp. Een interessante want deze is gedateerd op 11 oktober 1939. Op dat moment was de mitrailleurs compagnie van het eerste bataljon 39 Regiment Jagers nog onderdeel van het dekkingsdetachement te Willemsdorp wat tijdens de meidagen van 1940 niet meer het geval zou zijn. Hij Schrijft: 
Dienstpl. sold. …… M.C. I. 39 RI Dekkingsdt Zuidfront Veldpostkantoor H.J.P - Gedag van een kwatta soldaatje. 

Rotterdam, station Zuid, Pontonnier Dordrecht - 1939. 

De bovenstaande veldpostkaart is gericht aan een soldaat bij het korps pontonniers gelegerd in Dordrecht. De kaart is verzonden in de winter van 1939 en er wordt geschreven of "Gerard" wel thuis kan komen. Vanzelfsprekend zal het reizen bemoeilijkt zijn door het winterse weer. De veldpostkaart is geschreven door de zus van de soldaat en verzonden vanuit Rotterdam.

Veldpostkaart Dordrecht - winter 1939.  

Deze militaire veldpostkaart is eveneens in de winter van 1939 geschreven door een soldaat gelegerd op de Benthienkazerne. Zelfs het kamernummer (48) staat erbij. De militair schrijft naar familie in Zwolle. Het is zeer waarschijnlijk dat deze militair eveneens een pontonnier of wellicht een torpedist is geweest en in mei 1940 met de Duitsers vocht. 

Dordrecht Bankastraat - 2 mei 1940. 

Deze veldpostkaart , een ansichtkaart van de Bankastraat is op 2 mei 1940 geschreven, een week voor het uitbreken van de oorlog. De brief is geschreven door een militair van de koninklijke marechaussee en verzonden vanuit Dordrecht op 3 mei naar zijn vader. Hij schrijft: 
Beste Vader, Eindelijk heb ik dan toch verlof gekregen en wel 4 dagen ineens. Er is nu voor ons een aparte regeling gekomen. maar we zijn er niet op vooruitgegaan. Enfin dat hoort u nog wel. Komt u zaterdag naar huis? Dan treffen we elkaar nog, want zondagavond ga ik terug. Verder alles hetzelfde. U moet de hartelijke groeten hebben van moeder, zus, Louis en Jo en tot ziens dan. Met hartelijke groeten van uw zoon Frans. 

Dordrecht, Nieuwe Haven - 12 april 1940. 

Deze veldpostkaart, een ansichtkaart van de Nieuwe Haven in Dordrecht is verstuurd op 12 april 1940 naar familie in Steenwijk door een militair van de staf III 14 RA. Hij schrijft:
L Boukje We zijn zo juist in Dordrecht aangekomen en gaan naar Dubbeldam. We gaan direct weg maar ben even uit geknepen om je te schrijven. Veel liefs Gr Jan. Veldpost Staf III 14 RA 

Veldpostkaart Wielrijder - 28 april 1940. 

De bovenstaande veldpostkaart is van een militair van het tweede regiment wielrijder, een eenheid die bij Dordrecht vocht. Hij schrijft op 28 april 1940:
"Lieve v en k ( vrouw en kinderen). Als er niets tussenkomt dan ben ik 12 + 13 mei thuis dus kom dan 11 mei, maar dat duurt nog 14 dagen. Ik hoop maar dat er niets tussenkomt. De brief was al weg anders had ik het daar wel ingeschreven. Bewegingsvrijheid is nog niets van bekend. Nou schatten hou jullie je maar goed hoor. De groeten van vader. Dag tot 11 mei ... .. ... Afz wld ( wielrijder) J. v/d Ende I-1-2RW lichte divisie veldpost 5."

Het is bijzonder om terug te lezen, Wielrijder v/d Ende zou niet met verlof gaan op 11 mei, 10 mei brak de oorlog uit en hij werd verplaatst naar het Zuidfront-Holland. De oorlog was een feit. 

Veldpostkaarten Sergeant M. de Zee - mei 1940.  

De bovenstaande twee veldpostkaarten zijn beiden geschreven door Sergeant M. de Zee van de Staf van het 2e Regiment Wielrijders. Zoals bij de kaart hierboven beschreven, een eenheid die bij Dordrecht vocht. De eerste kaart is op 13 mei 1940 verzonden vanuit Sliedrecht. Hij schrijft aan zijn vrouw en kinderen: 

L.S. Z.H. "Ben Goed gezond, alles nog goed. Jullie ook? Gekust van je Max, adres ommezijde. Ook de jongens hetzelfde hoor."

De tweede kaart is op 15 mei geschreven, eveneens naar zijn vrouw en kinderen: 

"15-5-1940 Lieve schatten, alles is in orde en goed. Jullie ook? Houdt moed. Hoor meer van mij. Vele kusjes voor jou en de kinderen. Dag veel liefs, je Max en vader. Kalm aan en rustig zijn. 

Het zijn beide ook bijzondere brieven, met name als je kijkt naar de datums van de brieven is daar uit op te maken dat ze dienden als teken van leven voor de familie. 

Dordrecht, Hoogwater Wolwevershaven - 12 februari 1940. 

De bovenstaande veldpostkaart is er één van de vrouw van de militair aan de militair. Veel wordt niet duidelijk aan deze brief maar de stempel met :  " Schrijft niet over militaire aangelegenheden" is interessant. 

Dordrecht, station - 6 juni 1939. 

De bovenstaande veldpostkaart is een brief aan zijn vrouw van militair W. Philipse. Hij schrijft kort maar krachtig: 
"Ik maak het best, alles oke. Dag afz W. Philipse Dord."
Er staat helaas geen eenheid bij geschreven. Wellicht was hij Pontonnier of Torpedist. 

Dordrecht, muziektempel Krispijn - 15 september 1939. 

De bovenstaande ansichtkaart van de muziektempel in Krispijn is een veldpostkaart aan militair J. de Waal. De kaart is verzonden uit Dordrecht:
"Beste broer, wij hebben je kaart ontvangen en alles is oke hoor. Je hebt de groeten van moeder en vader en als je ergens gebrek aan heeft, schrijft het dan maar. Afijn je zal nu wel gauw thuis komen he want je krijgt nu wel gauw verlof. Nu de groeten van ons allemaal dag, Kees en Annie en Keesje. "

Dordrecht, Groothoofd - 2 september 1939. 

De bovenstaande ansichtkaart "Groeten uit Dordrecht" is geschreven in Dordrecht door een militair van de 2e miliciënsgroep Pontonniers. ( vermoedelijk vanuit de Benthienkazerne). Het is een verjaardagskaart. 

Dordrecht, Krispijntunnel - 13 maart 1940. 

De bovenstaande veldpostkaart is geschreven door een Sergeant Majoor Instructeur van het Korps Politietroepen te Oud- Beijerland. Hij schrijft: 
"Beste Wim, een keurige foto van de tunnel te Dordrecht. Een volgende keer weer eens een kaart uit een andere plaats. Zo lang tot afwachten. Liefs vader." 

Dordrecht, Wolwevershaven hoog water- datum onbekend.

 
Een veldpostkaart van de Wolwevershaven in Dordrecht aan een militair in Bergen op Zoom. 

*1 Zie Beeldmateriaal - Oranjelaan.
*2 Bron: Zuidfront-Holland1940.
*3 Bron: Dordrecht 1939-1945 Deel 1 door de Werkgroep Expo-document 1940-1945 Dordrecht. - K.P. Makkelie.