Dordrecht in de oorlog

Een collectie van historische items van de tweede wereldoorlog in Dordrecht.

Het verhaal van Z.J.  Corvers - Zwijndrecht.

Zoetje Corvers voor haar ouderlijk huis tijdens de oorlog.Zoetje Corvers voor haar ouderlijk huis tijdens de oorlog. Zij was hier vermoedelijk ongeveer 7 jaar oud.

U vind hier de persoonlijke herinneringen van de grootmoeder van de auteur van deze website.

Zoetje Corvers ( meisjesnaam) , geboren in 1936 maakte zeer bewust de oorlog mee. Haar vader Jacobus ( Koos )Corvers  werkte vermoedelijk bij de ondergrondse en nam Zoetje een aantal keren mee op een lange wandeltocht naar een boerderij op de Tongplaat. Maar pas na vele jaren kwamen deze herinneringen weer naar boven. Omdat in 2005 de moeder van Zoetje overleed kwamen er een aantal zaken boven drijven. Zo onder andere persoonsbewijzen uit de oorlog, maar ook meerdere andere documenten en zelfs een persoonlijke brief van Z.K.H. Prins Bernhard. Dit riep de nodige oorlogsherinneringen op bij Zoetje. En het bleef knagen. Het was de aanleiding voor een zoektocht naar de feiten. Laten we beginnen met het verhaal. 

In 1944 was Zoetje acht jaar en had zij inmiddels de helft van haar leven in oorlogstijd geleefd. Omdat ze in Zwijndrecht woonde gedurende de oorlog, toen nog een klein dorp vergeleken met vandaag de dag, en ze nog jong van leeftijd was had ze weinig onder de oorlog geleden. Althans niet op een manier die grote gevolgen had voor haar gezondheid en leven. Alles was wel op rantsoen, en er was niet veel maar het leven was dragelijk. 

Ergens tijdens de oorlog kan zij zich herinneren, en dit moet ongeveer in 1944 geweest zijn ,moest zij met haar vader; Koos Corvers een lange wandeltocht naar de Tongplaat ondernemen. Een tocht van wel 11 km heen en nog eens 11 km terug. Iets wat natuurlijk ontzettend veel was voor een meisje van slechts 8 jaar. Op de Zwijndrechtse brug stonden Duitse soldaten op wacht en daar kreeg zij dan wel eens koekjesbreuk van. Dit kwam van de Victioria koekjesfabriek. Ook herinnert ze zich dat er bij een huis aan de Oude Veerweg ook Duitse soldaten waren. Zij hadden machinegeweren en een zoeklicht. Op de Tongplaat stond een boerderij , welke het doel van de looptocht was. Onderweg passeerden ze dan een schuur waar voedsel lag opgeslagen. Hier stond een gewapende Duitse soldaat of een marechaussee op wacht. 

Het loonzakje van Jacobus ( Koos ) Corvers.

Zoetje herinnert zich nog dat haar vader geen tas bij had, maar dat zij zelf wel een tasje bij had. Eenmaal bij de boerderij aangekomen kreeg zij dan een boterham van vermoedelijk de boerin en verdween haar vader door een deur. Hij kwam dan later na een onbekende tijdsspanne weer terug. En nooit werd het duidelijk aan Zoetje wat het nu precies was wat haar vader deed. Wel weet zij nog dat haar vader altijd een loonzakje bij had van de Nederlandsche Heidemaatschappij. Dit was een loonzakje bestemd voor arbeiders die bij wijze van werkverschaffing werden tewerkgesteld. Dit was dan vermoedelijk om de Duitsers bij controle wijs te maken dat hij legaal tewerkgesteld was en niet naar Duitsland hoefde voor dwangarbeid. Zoetje gebruikte hij zeer waarschijnlijk als dekmantel om geen argwaan te werken bij de Duitsers in de polder. Koos bleef in ieder geval altijd een geruime tijd weg en heeft tot op de dag dat hij overleed nooit gepraat over wat hij deed. Zoetje herinnert zich ook nog dat Koos wel eens thuis kwam met een mes wat in doeken gewikkeld welke in zijn jas zat. Deze jas werd dan met het mes achter de WC verstopt. Ook de moeder van Zoetje wist niets van de activiteiten van haar man. Na de oorlog werd er ook nooit meer over gepraat en zo raakte het langzaam maar zeker in de vergetelheid. 

Omdat er maar weinig details beschikbaar zijn en Zoetje zichzelf voornamelijk de lange wandeltocht en de boerderij herinnert , is er maar weinig bekend over de dingen die Koos Corvers deed wanneer hij weg was. In de buurt van de Tongplaat lag rond 1944-1945 wel een crossline tussen het bezette gebied en de bevrijdde Brabantse overkant. Het vermoeden bestaat dus dat Koos Corvers in 1944 voor de ondergrondse werkte en actief deeldnam aan de crossings in het gebied. Dit vermoeden wordt gestaafd door het papierwerk wat is teruggevonden van zijn dienst in de Binnenlandse Strijdkrachten. Van Koos Corvers hebben we de volgende informatie kunnen achterhalen op basis van de gevonden documenten, ook hebben we via www.gahetna.nl nog extra documenten digitaal gekregen van Jacobus Corvers. Die geven een beeld van zijn dienstverband van voor en na de oorlog: 

Koos Corvers is in september 1944 in dienst getreden van de OD, ofwel de Orde Dienst. Op 5 september 1944 is hij met die illegale organisatie, zoals dat toen genoemd werd overgegaan naar de B.S. ( Binnenlandse Strijdkrachten). Koos diende met de Binnenlandse Strijdkrachten in gewest 14 - district 5. ( Zwijndrecht ) . Hij diende in de rang van soldaat. Omdat vrijwel alle verzetsgroepen in september 1944 overgingen in de B.S. onder leiding van Prins Bernhard en in de documenten staat dat Koos tegelijkertijd met die overgang bij de OD dienst nam is het onduidelijk of Koos ook al voor september 1944 aan verzetsactiviteiten deelnam. In oktober 1945 ging hij wederom over op een andere organisatie namelijk de Gezagstroepen. Hij diende bij de 9e compagnie Gezagstroepen in Dordrecht vanaf 1 oktober 1945. Toen was de oorlog al voorbij. De Gezagstroepen waren een officiële eenheid binnen de koninklijke landmacht na de oorlog, die de taken overnamen van de Binnenlandse Strijdkrachten. Zijn dienstverband hier eindigde volgens de documenten op 8 augustus 1946. Hierna ging hij met groot verlof en werd hij in wezen reservist tot hij in juli 1952 definitief militair ontslag kreeg. 

Naast de bovenstaande informatie die wij terugvonden zijn er nog een aantal interessante documenten teruggevonden welke aan Koos toebehoorden. 

Zo onder andere een handgeschreven brief van Z.K.H. Prins Bernhard, hier zat overigens een Binnenlandse Strijdkrachten herinneringspenning bij. 
De brief luidt: 

"Bij het uitreden uit den actieven dienst bij de Binnenlandsche Strijdkrachten, is het mij een behoefte u langs dezen weg mijn erkentelijkheid en mijn dank uit te spreken voor de toewijding en belangrijke diensten, welke u ten behoeve van ons land hebt betoond. Ik hoop dat u ook in de toekomst met dezelfde toewijding uwe diensten aan het Nederlansche volk ten nutte zult kunnen maken. Mijn beste wenschen voor uw verdere levensloop mogen u vergezellen. Bernhard"

De brief is ondertekend door Prins Bernhard en velen die dienden bij de Binnenlandse Strijdkrachten ontvingen de brief met herinneringspenning. 

De onderstaande afbeeldingen zijn scans van documenten die gevonden zijn na het overlijden van de grootmoeder van Zoetje Corvers. 


De onderstaande afbeeldingen zijn scans die wij ontvingen via het archief van www.gahetna.nl . Het zijn registratiepapieren en de staat van dienst van Jacobus Corvers.

 Tot slot twee afbeeldingen van het verhaal van Zoetje Corvers. Zij deed enige jaren eerder al haar verhaal voor het Biesbosch krantje. Een krantje dat uitgegeven werd door de Natuur en Vogelwacht in de Biesbosch. Zoetje woont hier van tijd tot tijd films en lezingen bij met haar man. Bijgevoegd is ook een foto van haar verhaal op A4 formaat. 

Tot slot: 

De informatie die we hebben is maar summier. We weten eigenlijk nog steeds niets over hetgeen dat Jacobus Corvers uitvoerde tijdens de laatste twee oorlogsjaren. En werkte hij voor 1944 al voor de ondergrondse? Graag wil ik namens Zoetje nog eens uitspreken hoe graag wij meer informatie zouden willen over wat Koos deed tijdens de oorlog. Des te meer omdat het er sterk op lijkt dat Zoetje hier zonder het zelf te weten als 8-jarig meisje bij betrokken was. 

Wij zijn naarstig op zoek naar eventuele collega's van de Binnenlandse Strijdkrachten of Ordedienst die nog met Koos Corvers hebben gewerkt en wellicht meer weten. Na contact hebben gelegd met diverse archieven waar nog wel wat papierwerk werd teruggevonden liep het spoor dood. Zeer waarschijnlijk zijn de meeste BS veteranen die nog verzetswerk hebben verricht of iets te maken hadden met de crossings in de Biesbosch inmiddels overleden. De meeste van deze verzetslieden zullen overigens ook niet onder hun echte naam hebben geopereerd. Maar wellicht herkent iemand de foto van Koos. Hoewel de kans dus zeer klein is hopen we dat iemand ons nog niets kan vertellen.