Dordrecht in de oorlog

Een collectie van historische items van de tweede wereldoorlog in Dordrecht.

Willemsdorp - mei 1940. 

Op deze pagina vind u origineel fotomateriaal van het kleine plaatsje Willemsdorp tussen Dordrecht en de Moerdijkbruggen in mei 1940. In Willemsdorp waren veel Nederlandse militairen gelegerd tijdens de mobilisatie. Dit leidde in de meidagen tot een directe confrontatie tussen hen en de Duitse parachutisten die in de polders daar landden. 

De eerste foto toont het woonhuis bij de autosloperij in Willemsdorp vlakbij de politietroepenkazerne. Een Duitse vliegtuigbom trof de autosloperij. Onder Nederlandse troepen verkeerde de veronderstelling dat Duitse troepen hier een verzamelpunt hadden voor voertuigen. Dat de grote hoeveelheid voertuigen misschien iets te maken had met de aanwezigheid van de autosloperij was hen blijkbaar ontgaan. Nederlandse artillerie nam de autosloperij nog eens goed onder vuur waardoor het restant ervan met de grond werd gelijkgemaakt. Er zijn voor zover bekend geen Duitse voertuigen geraakt. *1

Foto twee is een zeer zeldzame en unieke foto, gemaakt tijdens de gevechtshandelingen van de meidagen 1940. Fallschirmjägers liggen met hun zware machinegeweer bij Willemsdorp. Waarschijnlijk betreft het hier eenheden van 12./ FJR 1. Dit was de zware machinegeweren compagnie van het 3e bataljon. Links achter op de achtergrond ( net boven het machinegeweer) staan naar wat het lijkt twee voertuigen die door de Duitsers gevorderd zijn. Iets meer naar rechts in het midden staat een Nederlands 7-veld geschut. Een aantal van deze geschutsstukken waren door Duitse parachutisten veroverd op 17 Regiment Artillerie en opgesteld ter verdediging van het bruggenhoofd Moerdijk. Op de achtergrond ligt de politietroepen kazerne ( Huidige hotel Willemsdorp). De rookwolken zijn veroorzaakt door Nederlands artillerievuur. De foto is waarschijnlijk gemaakt tussen 11 en 14 mei 1940. Tegenwoordig ligt op de plek waar de Duitse parachutisten liggen een parkeerplaats voor vrachtwagens net voorbij het benzinestation. *2


Hieronder Is het voertuig te zien van de Oberleutnant Schram, onderdeel van de Fallschirmjäger Artillerie Abteilung 7.  Deze was onderweg in de nacht van 10 op 11 mei 1940 richting Willemsdorp toen het voertuig op een door de Nederlandse troepen opgezette wegversperring reed. Oberleutnant Schram raakte zwaar gewond en was verder uitgeschakeld tijdens de meidagen. Zijn ordonnans , de Feldwebel Kurt Schulze sneuvelde bij het ongeluk. Het is niet bekend hoe het met de chauffeur afliep. *3
De andere foto is nog een opname van de autosloperij bij Willemsdorp. Deze is net uit een andere hoek gemaakt. Bij het kruisje ligt het graf van een Duitse parachutist. Deze is vermoedelijk gesneuveld op 10 mei, kort na de landing bij de bestorming van de Nederlandse stellingen bij Willemsdorp. De achterkant van de foto is beschreven:
" So haben Fallschirmjäger Holl. Angriffe an der Rhein-Brücke vor Rotterdam abgewiesen. ( X Grab eines dtsch. Fallschirm- Jäger) ". 
Men spreekt hier van de Rhein-Brücke, echter moet dit natuurlijk de brug over het Hollandsche Diep zijn, namelijk de Moerdijk brug. 


De volgende foto's tonen de gevechten in de buurt van Willemsdorp. De eerste foto is er één van twee boerderij schuren die in brand staan. De foto is vermoedelijk in de buurt van Willemsdorp genomen. ( De foto hoort bij de foto's van Willemsdorp die erop volgen). 
Op de achterkant van de foto staat: Holland, Brand dürch Handgranaten Mai 1940. 
De volgend foto lijkt er één te zijn van, één van de twee stukken van de Fallschirmjäger Artillerie Abteilung 7 ( Zirkus Schramm). Dezelfde eenheid als die van Oberleutnant Schram, hierboven beschreven. De bediening is vuur aan het afgeven, waarschijnlijk op Nederlandse troepen aan de overkant van de Dordtse Kil. De houding van de Duitse gechutsbediening doet in ieder geval vermoeden dat er ook Nederlands vuur afgegeven wordt op de eigen posities. De Fallschirmjäger Artillerie Abteilung 7 had beschikking over vier stukken Skoda berggeschut (Gebirgskanone 15L/13) . Twee daarvan gingen naar Willemsdorp en twee naar de Zwijndrechtse bruggen. De geschutsstukken met bemanning werden ingevlogen op vliegveld Waalhaven wat verklaart waarom de geschut bediening geen parachutistenuitrusting draagt maar de helm en uitrusting van het reguliere Duitse leger. Het is een interessante opname. *3 

Hierzonder zijn foto's te zien die goed weergeven wat de schade is geweest in Willemsdorp ten gevolge van de meidagen van 1940. We zien onder andere de autosloperij Willemsdorp en de politietroepenkazerne. Het barrakkenkamp Willemsdorp is op deze foto's volledig met de grond gelijk gemaakt door Nederlands artillerievuur. Helaas zijn er nog diverse Nederlandse soldaten gesneuveld door dit artillerievuur. Zij werden daar gevangen gehouden door de Duitse parachutisten. Bovendien werd de politietroepenkazerne als verbandpost gebruikt tot dat dit onmogelijk werd gemaakt door het artillerievuur. Op de één na laatste foto zien we Nederlandse loopgraven van het dekkingsdetachement. Ze zijn goed gecamoufleerd maar werden door de chaos niet bezet. De laatste foto geeft goed weer wat de veroorzaakte schade is geweest in mei 1940. *4

Let op! De foto's van de rivierkazemat II bij Willemsdorp zijn verplaatst naar de pagina : Rivierkazemat II Willemsdorp. 

*1 Bron: beeldbank Dordt Open stad
*2 Bron: Deze informatie werd ons vriendelijk beschikbaar gesteld door Dhr. A Goossens. 
*3 Bron: Zuidfront-Holland1940- 11 mei de status quo rond 04:00 uur.
*4 Bron: Zuidfront-Holland1940 - effecten van het artillerievuur.