Dordrecht in de oorlog

Een collectie van historische items van de tweede wereldoorlog in Dordrecht.

Hotze Jelle Kleefstra 2-I-17RA.

Hieronder vind u de foto's van Dienstplichtig soldaat Hotze Jelle Kleefstra. De foto's zijn aan Dordrecht in de oorlog geschonken door zijn zoon. 

Hotze Jelle Kleefstra, van beroep een kappersbediende werd geboren te Aldeboarn, Uteringadeel in de provincie Friesland op 27 april 1918. Zoals velen die de leeftijd van Hotze Jelle hadden, werd hij ingelijfd als gewoon dienstplichtige ( GD ). In zijn geval op 20 februari 1939 als onderdeel van de lichting 1938 bij het 4e regiment veldartillerie. Zijn functie en standplaats waren kanonnier onbereden bij 4 RVA in Ede. Na zijn opleiding tot kanonnier doorlopen te hebben werd hij op 25 augustus 1939 overgeplaatst naar 2-I-17RA ( 2e batterij - 1e afdeling - 17e Regiment Artillerie. )  
De onderstaande foto's zijn gemaakt op de van Essenkazerne in Ede waar Hotze Jelle zijn eerste plaatsing bij 4 RVA had  *1


Samen met zijn eenheid kwam hij vervolgens in Dubbeldam te liggen. I-17RA had beschikking over 8 stukken 7-veld geschut. Vier geschutstukken per batterij dus met een relatief modern geschut voor die tijd. De stellingen van de geschutstukken lagen in de Beerpolder tussen de Tweede Tol en Willemsdorp in en waren bedoeld om vuursteun te kunnen geven ten behoeve van het bruggenhoofd Moerdijk. De locaties waar de manschappen van I-17 RA waren ondergebracht lagen verder terug. Onder andere in het barakkenkamp bij de Tweede Tol en in enkele boerderijen langs de Wieldrechtse Zeedijk. Niet ver daar vandaan ,in de school aan de (rijk) Straatweg was het batterijbureau gevestigd. De meeste manschappen echter lagen verdeeld over verschillende boerderijen in de buurt van de Wieldrechtse Zeedijk. 

Zo ook Hotze Jelle, hij werd vermoedelijk gelegerd in de boerderij Killesigt. Enkele van de foto's zijn tenslotte een opname van de hoeve Killesigt en achterop één van de foto's staat, dat dat de boerderij was waar Hotze Jelle gelegerd was. De boerderij Killesigt lag zoals de naam al doet vermoeden aan de Kiloever in het verlengde van de Wieldrechtse Zeedijk. ( Ongeveer in de zuidwestelijke hoek van de huidige Dordtse Kil III ).

Voor Hotze Jelle begon de oorlog als donderslag bij heldere hemel. Hij zal vermoedelijk net als de soldaten bij Willemsdorp gewekt zijn door het Luftwaffe bombardement op het bruggenhoofd Moerdijk en het dekkingsdetachement Willemsdorp. Slechts korte tijd later sprongen de eerste Duitse parachutisten hun vliegtuigen uit. De manschappen van I-17RA kwamen daardoor precies tussen de landingszones van het Ie en IIe bataljon van Fallschirmjäger Regiment 1. Bij het barakkenkamp bij de Tweede Tol werd al snel gevochten tussen de artilleristen van I-17 RA en Duitse parachutisten. *2

Hieronder ziet u een fragment uit het gevechtsverslag van de batterijcommandant van 2-I-17 RA : Kapitein J.W. Baretta *3


Kapitein Baretta,  had positie genomen in het stafwartier, samen met artilleristen van 1-I-17 RA en 2-I-17 RA bij de school aan de (Rijks)Straatweg. Daar kwam het tot confrontatie met Duitse parachutisten. Kapitein Baretta en zijn eenheden van I-17 RA waren na enige tijd gedwongen zich over te geven omdat de munitie om terug te vuren op was geraakt. Hierbij werden 23 man van I-17 RA krijgsgevangen genomen, waaronder vermoedelijk Hotze Jelle Kleefstra. De troepen die wel wegkwamen konden vluchten naar de Kiloever of Gravesteijn. *4
De geschutstukken van I-17 RA kwamen onbeschadigd in Duitse handen en werden later zelfs nog in gebruik genomen door Duitse parachtisten. 


Hierboven ziet u de foto's van Hotze Jelles mobilisatietijd. Op de eerste foto ziet u de hoeve Killesigt, zoals uitgelegd lag deze hoeve op het zuidwestelijke punt van de huidige Dordtse Kil III. De boerderij bestaat niet meer. Het was vermoedelijk zijn legering gedurende zijn mobilisatietijd in Dubbeldam en Wieldrecht. Er zijn verschillende groepsfoto's te zien. Vermoedelijk kameraden van de 2e batterij, 1e afdeling 17 Regiment Artillerie. Als u inzoomt bij foto 5, dan zijn met name bij Hotze Jelle de artillerie-kraagemblemen nog goed zichtbaar. In oktober 1995 kreeg Hotze Jelle het mobilisatieoorlogskruis uitgereikt. Zijn zoon schreef mij in een brief welke hij bij de foto's had gevoegd: "Ik heb er helaas weinig info bij omdat mijn vader hier met geen woord over wilde spreken. Het weinige dat hij losliet was dat het een verschrikking was. "

We zullen nooit weten wat Hotze Jelle precies meemaakte tijdens de meidagen van 1940, maar met wat onderzoek is het verhaal nu completer geworden.
Van de 2e batterij, 1e afdeling van het 17e Regiment Artillerie sneuvelden vier man: 
- Wachtmeester J.J.L. van Geel.
- Dienstplichtig soldaat A.H. Groothuis.
- Dienstplichtig soldaat H. Loomulder.
- Dienstplichtig soldaat B. Mulder. 

Nog eens 10 militairen van de andere eenheden van I-17 RA sneuvelden in mei 1940. Misschien staan ze op één van de foto's, en misschien waren het kameraden van Hotze Jelle. *5


Ik ben erg benieuwd of er nog mensen zijn die de andere militairen op de foto's herkennen. Mocht u het weten dan kunt u emaillen naar: Info@dordrechtindeoorlog.nl 

 

*1 Bron:  Dhr. Gerard Gijsbertsen stelde mij vriendelijk de informatie beschikbaar dat de eerste drie foto's gemaakt zijn op de van Essenkazerne in Ede. 
*2 Bron:  Zuidfront-Holland1940-Wieldrecht 1e fase. 
*3 Bron:  Archieven.nl - 409 gevechtsverslagen - Pak K XII Zuidfront Vesting Holland - Groep Kil - Artillerie in de groep Kil - Verslag Kapitein Baretta. 
*4 Bron:  Zuidfront-Holland1940-Wieldrecht 2e fase.
*5 Bron:  Zuidfront-Holland1940-Nederlandse gesneuvelden.