Dordrecht in de oorlog

Een collectie van historische items van de tweede wereldoorlog in Dordrecht.

Documentenset van een politieagent in Dordrecht.

Hieronder vind u een interessante documentenset van de Nederlandse politieagent Petrus Hendrikus Philipsen die werkzaam was in Dordrecht. Hoewel de agent oorspronkelijk in Nijmegen geboren is, is hij uiteindelijk toch gaan werken en wonen in Dordrecht. Maar eerst was hij militair, zowel dienstplichtig als vrijwillig:  P.H. Philipsen werd op 16 februari 1931 ingelijfd bij het Korps Pontonniers & Torpedisten als gewoon dienstplichtige ( GD ). Hier werd hij op 31 juli 1931 korporaal.  Na diverse keren met groot verlof geweest te zijn in 1931 en 1935 werd hij op 6 december 1935 verbonden bij het Korps Politietroepen als vrijwilliger bij de landmacht. Hier werd hij op 28 maart 1936 wederom korporaal.  

Het is onduidelijk bij welke van de twee eenheden Philipsen diende ten tijde van het uitbreken van de tweede wereldoorlog. Zijn staat van dienst vermeld in ieder geval het volgende:
" Wegens opheffing van zijn betrekking eervol uit de vrijwillige militaire dienst ontslagen onder toekenning van wachtgeld, niet op verzoek en als GD Korporaal der lichting 1931 van het Korps Pontonniers en Torpedisten met groot verlof met ingang van 15 juli 1940. "

Het lijkt er dus op dat Philipsen beroepsmilitair was bij het Korps Politietroepen in mei 1940. 
Na zijn eervol ontslag uit militaire dienst heeft Philipsen gesolliciteerd bij de gemeentepolitie in Dordrecht waar hij aangesteld werd als agent en later op 19 februari 1944 bevorderd werd tot wachtmeester. Op vijf september 1944 werd hij vervolgens lid van het strijdend gedeelte ( S.G. ) van de 1e compagnie van de binnenlandse strijdkrachten in Dordrecht ( Gewest 14 Zuid-Holland-Zuid ) en had hij een actieve rol als lid van de Ondergrondse. Na de bevrijding werd hij in september 1945 werkzaam van de koninklijke marechaussee.


De eerste fotoserie is die van het EHBO boekje. Petrus Hendrikus Philipsen is in 1938 geslaagd voor zijn EHBO cursus. Hij was toen vrijwilliger bij het Korps Politietroepen. Dan hij heeft hij het begin van de oorlog vermoedelijk ook als militair meegemaakt. De cursus werd volgens het boekje georganiseerd door de militaire geneeskundige dienst. 

Hieronder is het persoonsbewijs van P.H. Philipsen zichtbaar. Duidelijk is te zien dat hij oorspronkelijk uit Nijmegen kwam en uiteindelijk in Dordrecht is komen te wonen op verschillende adressen. Interessant detail is de aantekening van het litteken op de linker pink. Op dit persoonsbewijs is te zien dat hij in 1944 wachtmeester bij de gemeentepolitie was. Echter staat er ook doorgestreept dat hij eerst agent bij de politie was. Tot slot zat ook de distributiekaart van zijn vrouw in het lot. Dit is het 2e type distributiekaart. 


Hieronder zijn drie hele interessante foto's te zien. Namelijk foto's van de bevrijding. Op basis van de foto's lijkt men een bevrijdingsoptocht gelopen te hebben die begon op de Brouwersdijk, zijn weg vervolgde naar de Bosboom-Toussaintstraat en vermoedelijk  met de laatste foto eindigde op de Krispijnse weg. Bij de laatste foto is het overigens niet helemaal zeker waar deze gemaakt is. Op de foto's zijn vele interessante dingen te zien. Zo zijn er een aantal mensen van de Binnenlandse Strijdkrachten te zien die gewapend zijn met Engelse stenguns. Ook een kaalgeschoren vrouw welke zonder twijfel tijdens de oorlog een liefdesrelatie onderhield met een Duitser. Aan de huizen hangen Nederlandse vlaggen. De driekleur die na vijf jaar eindelijk weer vrij wapperde. Er is hoe dan ook een vrolijke sfeer onder de mensen zichtbaar. De politieagent staat overigens ook op de foto. Hij is op de 2e foto de middelste man. 


Tot slot ziet u hier een document met betrekking tot de vrijstelling voor de invordering van het rijwiel. Hoewel dit document niet op naam staat van de betreffende agent hoort deze wel bij het documentenlot. Wat wellicht nog interessanter is, is dat het document persoonlijk ondertekend is door de burgemeester van Dordrecht, Dhr. Bleeker. Het document heeft zowel Nederlandse als Duitse tekst. Het was voor de bezetter een bewijsdocument dat de fiets van de eigenaar niet mocht worden ingevorderd.