Dordrecht in de oorlog

Een collectie van historische items van de tweede wereldoorlog in Dordrecht.

Pontonniersuniform mobilisatieperiode Nederland. 

Hieronder ziet u een Pontonniersuniform van de mobilisatieperiode in Nederland. Het is een veldgrijs buitenmodel jasje met het kenmerkende onklare anker van het wapen der Pontonniers. Dit is te zien aan de kraag, in combinatie met de twee rode biezen aan de boven en onderzijde ervan. De twee sterren aan weerskanten maken duidelijk dat het om een jas gaat die toebehoorde aan een 1e luitenant van de Pontonniers. De jas heeft vier zakken en aan de stof is goed te zien dat het hier een buitenmodel uniform betreft en niet het zogenaamde grove wol uniform wat in de regel door manschappen en vaak ook onderofficieren werd gedragen. 

Officieren konden aanspraak maken op een vergoeding voor de aankoop van een Buitenmodel Uniform. Ook hadden zij een beter salaris om zo'n aankoop te kunnen bekostigen. Het is een reden waarom er heden ten dage nog veel buitenmodel uniformen te vinden zijn en slechts weinig grove wol uniformen. Laatstgenoemde moesten de Nederlandse militairen inleveren tijdens de bezetting en werden gretig door de Duitsers doorgebruikt en omgebouwd naar Duitse model uniformen. De Buitenmodel Uniformen bleven vaak in privébezit. Deze jas is daar een voorbeeld van. Helaas is de jas niet op naam. 
Op de foto's hieronder zijn twee displaywijzen te zien. Eén met de veldgrijze kwartiermuts, en één met helm. In veel gevallen kon de officier ook nog een kepie dragen. 
De kwartiermuts met gouden bies is er één voor officieren en was voor elk dienst of wapenvak gelijk. Op de kwartiermuts zit een Oranje Leeuw. 
Op de volgende foto is de Nederlandse helm te zien met kenmerkende Leeuwplaat. De helm was in de regel voor elke militair gelijk en heeft geen karakteristieke eigenschap voor de rang van officier wat men bij andere landen soms nog wel ziet. In gevechtssituaties zou de helm worden gedragen. Daarnaast is nog een zogenaamde "Sam Brown" riem te zien met klewang of sabeldrager. De riem was bedoeld voor officieren en van hetzelfde model als Britse officieren droegen. De sabeldrager bood plaats zoals de naam al zegt aan een sabel of klewang. 


De Pontonniers hebben in de geschiedenis een lange tijd onder het wapen der Artillerie gevallen. Hetgeen de Rode bies op de kraag van het jasje verklaart, welke we ook terugzien bij Artillerie uniformen. De taak der Pontonniers was het leggen van bruggen over waterwegen waar legers zich over konden voortbewegen. Later werden de Torpedisten toegevoegd aan de Pontonniers. Zij hadden als taak om mijnversperringen onder water te leggen. Hetgeen de naam Torpedisten vandaan komt. Afgeleid van het woord Torpedo. Pas in 1927 kwam het korps Pontonniers en Torpedisten als één korps onder het wapen van de Genie te vallen. Het Depot voor Pontonniers en Torpedisten was in Dordrecht gevestigd. Een deel daarvan was gelegerd in de Benthienkazerne op de Buiten-Walevest. Hier zat ook de opleidingscompagnie. Ofwel de school voor Pontonniers en Torpedisten. De rest van het kantonnement was tijdens de mobilisatie verdeeld over diverse locaties in Dordrecht, met name een aantal scholen in Krispijn. En ook in Papendrecht zaten Pontonniers. De sterkte van het Kantonnement was in mei 1940 bijna 1500 man. Doch was ongeveer 20% hiervan bij het uitbreken van de oorlog pas enkele dagen onder de wapenen en dus niet inzetbaar. Het betrof de jongste lichting van de schoolcompagnie. De pontonniers waren op het gebied van oorlogsvoering en wapeninzet nauwelijks of niet getraind en de meeste aandacht tijdens hun opleiding ging uit naar hun specialistische genietaak. Desondanks kenden de Pontonniers en torpedisten tijdens de meidagen een verrassende inzet die qua moed en beleid opmerkelijk was te noemen. *1 *2

 

Het Onklare anker op de kraag van het uniform. De Rode Bies en de 1e luitenantsterren. 



Tot slot: 
Het uniform is tot op heden nog niet compleet. De doelstelling is om dit project nog compleet te maken met een officiersbroek met Rode Bies, Beenkappen, en een pistoolholster met bijbehorend patronenmagazijntasje. Ook een officierskepie met gouden bies zal nog worden toegevoegd. Het geheel zal dan tentoongesteld worden op een mannequin. 
Daarnaast ben ik altijd op zoek naar Pontonniers gerelateerde zaken ten tijde van de mobilisatie of meidagen 1940. 

Heeft u voorbeelden van deze zaken? Ik neem ze graag op in de collectie! Mailen kan dan naar info@dordrechtindeoorlog.nl

 

*1 Bron: Zuidfront-Holland1940 - Kantonnement Dordrecht
*2 Bron: De groene boekjes van het museum 1940-1945 Dordrecht, deel 5, 6, 7, 8 Pontonniers, Mineurs, Sappeurs en Spoorwegtroepen.